แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ขัดข้องอีกแล้ว…

บทเรียนก่อนรถไฟความเร็วสูงจะมาถึง

ช่วงเย็นวันที่ 29 กรกฎาคม 2569 เวลาประมาณ 17.00 น. แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ เกิดเหตุระบบไฟฟ้าขัดข้อง ทำให้ต้องปรับการเดินรถเป็นแบบทิศทางเดียวตั้งแต่สถานีหัวหมากมุ่งหน้าสถานีสุวรรณภูมิ ส่งผลให้ผู้โดยสารต้องรอนานขึ้น และใช้เวลาเดินทางเพิ่มขึ้นประมาณ 30 นาที

หลายคนอาจมองว่า “อุบัติเหตุเกิดขึ้นได้” ใช่ครับ… อุบัติเหตุเกิดขึ้นได้กับทุกประเทศ

แต่สิ่งที่ประชาชนคาดหวังคือ เมื่อเกิดเหตุขัดข้อง ระบบที่ดีต้องออกแบบให้ความเสียหายไม่ลุกลาม และสามารถกลับมาให้บริการได้อย่างรวดเร็ว ไม่ใช่ปล่อยให้เหตุขัดข้องเพียงจุดเดียว กระทบผู้โดยสารทั้งเส้นทางเป็นเวลานานเช่นนี้

ที่น่าสนใจคือ ก่อนหน้านี้เพียง 1 สัปดาห์ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ก็เพิ่งเกิดเหตุขบวนรถตกรางภายในศูนย์ซ่อมบำรุง ทำให้การเดินรถได้รับผลกระทบมาแล้ว

เมื่อเกิดอุบัติเหตุต่อเนื่องในช่วงเวลาสั้นๆ เรื่องนี้จึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียง “เหตุบังเอิญ” แต่ควรเป็นโอกาสสำคัญในการทบทวนทั้งระบบ ตั้งแต่การบำรุงรักษา อุปกรณ์สำรอง ระบบไฟฟ้า ไปจนถึงแผนรองรับเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

ที่สำคัญกว่านั้น แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ไม่ใช่เป็นเพียงรถไฟฟ้าเชื่อมตัวเมืองกับชานเมืองรวมทั้งสนามบินสุวรรณภูมิเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน ซึ่งเป็นหนึ่งในโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของประเทศ

หากระบบเดิมยังประสบปัญหาด้านความน่าเชื่อถืออยู่บ่อยครั้ง บทเรียนวันนี้ควรถูกนำไปใช้กับระบบในวันข้างหน้า เพราะรถไฟความเร็วสูงไม่เพียงต้อง “วิ่งได้เร็ว” แต่ต้อง “วิ่งได้ตรงเวลาและเชื่อถือได้”

ประเทศไทยกำลังลงทุนด้านระบบรางด้วยงบประมาณมหาศาล แต่ท้ายที่สุด ความสำเร็จของโครงการจะไม่ได้วัดจากจำนวนกิโลเมตรของรางที่สร้างเสร็จ หรือความเร็วสูงสุดของขบวนรถเท่านั้น แต่จะต้องวัดจากความมั่นใจของประชาชนว่า รถไฟจะออกตรงเวลา เดินทางได้อย่างปลอดภัย และพร้อมให้บริการทุกวัน

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียง เราจะสร้างรถไฟเพิ่มอีกกี่สาย แต่คือ เราจะสร้าง “ระบบรางที่ประชาชนไว้วางใจ” ได้หรือไม่ เพราะสุดท้ายแล้ว ความเร็วคือจุดขายของรถไฟความเร็วสูง แต่ความน่าเชื่อถือ คือมาตรฐานของระบบรางที่พัฒนาแล้ว

ดังนั้น ปัญหาที่เกิดขึ้นกับแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ในวันนี้จะต้องเป็นบทเรียนสำคัญในการออกแบบ การบำรุงรักษา และการบริหารรถไฟความเร็วสูงในอนาคตของประเทศ

ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์
นักวิชาการด้านวิศวกรรมขนส่ง