“ศุภจี” เผยความคืบหน้าเจรจาการค้า ART “ไทย–สหรัฐฯ”
18 พ.ย.2569 “ศุภจี สุธรรมพันธุ์” รมว.กระทรวงพาณิชย์ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “ศุภจี สุธรรมพันธุ์ – Suphajee Suthumpun” เผยผลการเจรจา ART ระหว่างไทย – สหรัฐอเมริกา ใจความระบุ…

เมื่อวานนี้มีข่าวที่น่ายินดีเกี่ยวกับความคืบหน้าการเจรจาการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ค่ะ หลังจากที่ท่านนายกฯ และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ยืนยันว่าทั้งสองประเทศสามารถบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน หรือ ART ได้แล้ว
ความคืบหน้าครั้งนี้มีความสำคัญต่อประเทศไทย เพราะสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของเรา โดยในปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่าถึง 2.37 ล้านล้านบาท และมีการจ้างงานในประเทศที่เชื่อมโยงกับตลาดนี้ประมาณ 1.25 ล้านคน การเจรจาจึงมีเป้าหมายสำคัญในการรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับทั้งรายได้ของผู้ประกอบการและการจ้างงานของคนไทยจำนวนมากค่ะ
ขณะเดียวกัน หลังจากมีการเผยแพร่ข่าวการลงนาม ก็เห็นว่ามีหลายท่านให้ความสนใจและมีคำถามเกี่ยวกับรายละเอียดของความตกลง โดยเฉพาะเรื่องการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ จึงอยากขอใช้พื้นที่นี้อธิบายข้อมูลเพิ่มเติมค่ะ
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจว่า การลงนามครั้งนี้ยังไม่ใช่การลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์นะคะ แต่เป็นการยืนยันว่าทั้งสองประเทศสามารถเจรจาจนได้ข้อสรุปในสาระสำคัญแล้ว ซึ่งถือเป็นความคืบหน้าอีกขั้นหนึ่งของกระบวนการเจรจาที่ดำเนินมาตั้งแต่ปี 2568
สำหรับรายละเอียดที่ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวถึง ทั้งเรื่องการเปิดตลาดสินค้า การซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (จริงๆ มีการจัดซื้อพลังงานและเครื่องบินด้วย) เป็นเรื่องที่อยู่ในกรอบการเจรจามาตั้งแต่รัฐบาลก่อน เมื่อเดือนกรกฎาคม 2568 ซึ่งกรอบการเจรจาดังกล่าวมีส่วนสำคัญที่ทำให้ไทยได้รับการปรับลดอัตราภาษีตอบโต้จากเดิม 36% เหลือ 19% และได้มีการประกาศกรอบความตกลงร่วมกันต่อสาธารณะในเดือนตุลาคม 2568 จึงไม่ใช่ข้อเรียกร้องใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นจากการลงนามครั้งนี้ค่ะ
แล้วการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ หมายความว่าไทยเสียเปรียบหรือไม่ อยากอธิบายว่า การเปิดตลาดเป็นเรื่องปกติของการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับความตกลงการค้าเสรี (FTA) ที่ไทยทำกับประเทศต่าง ๆ มาแล้ว 24 ประเทศ อาทิ อาทิ ประเทศทั้งสิบประเทศในอาเซียน EFTA ภูฏาน ซึ่งทำให้สินค้าจากประเทศเหล่านี้ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีในการเข้าสู่ตลาดไทยอยู่แล้ว การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ จึงเป็นการเปิดโอกาสให้สินค้าสหรัฐฯ สามารถเข้ามาแข่งขันกับสินค้าจากประเทศที่ไทยมีความตกลงการค้าเสรีอยู่แล้วได้มากขึ้น โดยการเปิดตลาดระหว่างกันมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและสร้างประโยชน์ให้กับเศรษฐกิจของทั้งสองฝ่ายค่ะ
ในมุมของประเทศไทย การเปิดตลาดจะช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการซื้อสินค้ามากขึ้น และผู้ประกอบการไทยก็มีทางเลือกในการเข้าถึงวัตถุดิบ เครื่องจักร และเทคโนโลยีจากประเทศต่างๆ ที่เรามีข้อตกลงการค้าหลากหลายมากขึ้น ที่สำคัญ การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าเราจำเป็นต้องซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพราะสุดท้ายแล้วจะซื้อหรือไม่ซื้อ ผู้บริโภคและผู้ประกอบการยังเป็นผู้ตัดสินใจเองค่ะ
สิ่งที่อยากย้ำคือ ตลอดการเจรจาที่ผ่านมา เราพิจารณาทุกเรื่องโดยยึดผลประโยชน์ของประเทศและประชาชนเป็นสำคัญ หากจะเปิดตลาดให้นำเข้าสินค้าประเภทใดเพิ่มขึ้น ก็ต้องพิจารณาว่าสินค้านั้นจะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทยอย่างไร เช่น เป็นสินค้าที่เราไม่ได้ผลิตเอง หรือผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ รวมถึงวัตถุดิบที่ช่วยลดต้นทุนให้ผู้ประกอบการไทย
ขณะเดียวกัน ก็ต้องพิจารณาผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ผลิตในประเทศควบคู่กันไป โดยเฉพาะสินค้าอ่อนไหวที่จำเป็นต้องมีเงื่อนไข โควต้า หรือมาตรการดูแลที่เหมาะสม เพราะการเจรจาการค้าแต่ละครั้งต้องมองให้ครบทุกด้าน ทั้งประโยชน์ที่จะได้รับและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับคนไทยค่ะ
อีกเรื่องที่อยากให้เห็นภาพคือ ไทยเป็นประเทศที่ได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ มาอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่สหรัฐฯ เริ่มใช้มาตรการภาษีภายใต้กฎหมาย IEEPA ไทยเป็นประเทศที่ได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ อันดับ 11 ของโลก ก่อนขยับมาเป็นอันดับ 7 ณ สิ้นปี 2568 และอันดับ 5 ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ตามลำดับ
แม้ไทยจะมีการเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ สูงขึ้น แต่เราก็สามารถเจรจาเพื่อให้ได้รับอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขันในระดับใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาคได้ ขณะเดียวกัน แม้จะมีการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นตามกรอบความตกลง ก็ไม่ได้หมายความว่าไทยจะสูญเสียการเกินดุลการค้าทั้งหมด เพราะสหรัฐฯ ยังคงเป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ที่มีความต้องการสินค้าไทยอย่างต่อเนื่องค่ะ
เรื่องนี้มีความสำคัญมาก เพราะหากสินค้าไทยต้องเผชิญอัตราภาษีที่สูงกว่าประเทศคู่แข่ง ก็อาจทำให้ผู้ประกอบการไทยเสียคำสั่งซื้อและส่วนแบ่งตลาดไปได้ การเจรจาจึงมีเป้าหมายเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ควบคู่กับการรักษาตลาดส่งออกที่เชื่อมโยงกับงานและรายได้ของคนไทยจำนวนมากค่ะ
ตลอดกระบวนการเจรจา ทีมไทยแลนด์ได้ทำงานร่วมกันทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน พร้อมรับฟังข้อเสนอและข้อกังวลจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อนำมาประกอบการกำหนดท่าทีของไทย โดยคำนึงถึงทั้งโอกาสทางการค้าและผลกระทบต่อผู้ผลิต เกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคในประเทศค่ะ
สำหรับขั้นตอนต่อจากนี้ ยังมีอีกหลายเรื่องที่ต้องดำเนินการ ทั้งไทยและสหรัฐฯ จะต้องขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายของร่างความตกลงให้สมบูรณ์ ก่อนที่ฝ่ายไทยจะเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบในการลงนามอย่างเป็นทางการ จากนั้นยังมีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การพิจารณาของรัฐสภา รวมถึงการปรับปรุงกฎหมายและกฎระเบียบที่จำเป็น ก่อนที่ความตกลงจะมีผลใช้บังคับ
เพราะฉะนั้น การลงนามแถลงการณ์ร่วมครั้งนี้จึงเป็นอีกขั้นหนึ่งของการเจรจาที่บรรลุความตกลงการร่วมมือของทั้งสองประเทศ เพื่อให้ความมั่นใจว่า ไทยจะได้รับอัตราภาษีที่เป็นอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขัน (Favorable Rate) และทัดเทียมหรือดีกว่าประเทศอื่นๆที่ได้เซ็น ART ไปแล้ว ทั้งนี้เพื่อรักษาศักยภาพของการแข่งขัน แต่ยังไม่ได้หมายความว่ามาตรการทั้งหมดจะมีผลทันทีค่ะ
สิ่งที่เราให้ความสำคัญคือการรักษาตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของไทย ซึ่งเชื่อมโยงกับงานและรายได้ของคนไทยจำนวนมาก ควบคู่กับการดูแลผู้ผลิตและผู้ประกอบการในประเทศให้สามารถแข่งขันได้ ภายใต้สถานการณ์การค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
เข้าใจดีว่าความตกลงนี้เกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วน และแต่ละฝ่ายย่อมมีทั้งโอกาสและข้อกังวลที่แตกต่างกัน จึงอยากให้ทุกท่านได้รับข้อมูลที่ครบถ้วน และมีโอกาสแสดงความคิดเห็นในกระบวนการที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้ค่ะ





















