<สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช>  

<ตอนที่ 4>

หลังจากที่พระเจ้ามังระสวรรคต ทางพม่าก็เกิดการแย่งชิงอำนาจกันภายในอยู่หลายปี ทำให้กรุงธนบุรี มีโอกาสได้หายใจหายคอ   

ระหว่างนั้น สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงมีพระบรมราชโองการ ให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก กับเจ้าพระยาสุรสีห์ ยกทัพไปตีลาวและกัมพูชาเพิ่มเติม จนสร้างเขตแดนของอาณาจักรกรุงธนบุรีจรดเวียดนาม ส่วนพระองค์เร่งวางรากฐานให้กรุงธนบุรี

ครั้งเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่สอง พม่าไม่ได้เผาเฉพาะเมือง แต่ได้ทำลายวัฒนธรรมไทยทั้งหมดด้วย เพื่อไม่ให้เหลือเชื้อไว้สำหรับการสร้างชาติขึ้นมาใหม่ได้อีกเลย ช่างฝีมือทุกสาขา ถูกต้อนกลับไปพม่าหมด แม้แต่พระภิกษุ ยังถูกไล่สังหารยกวัด  กรุงธนบุรี จึงต้องมาเริ่มต้นนับหนึ่งกันใหม่

การสร้างชาติ มิใช่เพียงการขยายราชอาณาเขต แต่ประชาชนคนในชาติ ต้องมีเอกลักษณ์ วัฒนธรรม อันเป็นคุณสมบัติทางนามธรรมของชาตินั้นด้วย

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จึงทรงพยายามเสาะหาพระเถระต่าง ๆ ที่ยังคงหลงเหลืออยู่ ทั่วราชอาณาจักร เพื่อมาเผยแผ่พระศาสนาในกรุงธนบุรี และพบว่า พระอาจารย์ศรี วัดพนัญเชิง ได้หลบภัยพม่า ไปอยู่ที่เมืองนครศรีธรรมราช จึงนิมนต์กลับสู่กรุงธนบุรี

ทุกครั้งที่ตีหัวเมืองใหญ่ของไทย เช่น นครศรีธรรมราช ราชสีมา พิมาย พิษณุโลก และเชียงใหม่ได้ พระองค์จะโปรดเกล้าฯ ให้นำผู้เชี่ยวชาญ ทางวัฒนธรรมของแต่ละภาค มาถ่ายทอดความรู้เหล่านั้นแก่ชาวกรุงธนบุรี 

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงให้รวบรวมความรู้ทุกสาขาที่ยังหลงเหลืออยู่หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตก มาแยกเป็นหมวดหมู่ และตั้งโรงสอนอย่างเป็นระบบ เช่น วิชาแพทย์แผนโบราณ วิชาช่างปั้น ช่างถม ช่างแกะสลัก ช่างปูนปั้น ช่างเหล็ก ช่างเงิน ช่างทอง วิชาเย็บปักถักร้อย ทำกับข้าว การจัดบ้านเรือน ฯลฯ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช  มีพระปรีชาสามารถ ทางด้านการประพันธ์ จึงทรงพระราชนิพนธ์บทละครเรื่องรามเกียรติ์ถึง 4 ตอน และตำราการฝึกกรรมฐานอีก 1 เล่ม และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ผู้ที่มีความรู้ ทางด้านโขน ละคร รำไทย ปี่พาทย์ ฯลฯ ตั้งโรงฝึกสอนได้อย่างไม่จำกัด ทรงส่งเสริม ตั้งรางวัล ให้มีการประกวด ประขัน ประชันกัน อย่างสม่ำเสมอ ส่งผลให้นาฏศิลป์ นาฏดุริยางค์ และศิลปะการละคร ในสมัยกรุงธนบุรี รุ่งเรืองเป็นอย่างมาก 

ในสมัยกรุงธนบุรี การค้าระหว่างไทย–จีน  เจริญสุดขีด เนื่องจากสมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราช ทรงมีเชื้อสายจีน และทรงเชี่ยวชาญภาษาจีนถึงสามสำเนียง คือ จีนแต้จิ๋ว จีนกวางตุ้ง และจีนฮกเกี้ยน พระองค์จึงทรง ติดต่อสื่อสาร กับพระเจ้ากรุงจีนได้โดยตรง โดยใช้พระนาม <เสียมล่อก๊กแต้เจียว>

เรือสำเภาของไทย ที่ส่งสินค้าไปขายยังเมืองจีน ทำกำไรได้อย่างมหาศาล โดยที่จีนไม่เก็บภาษีขาเข้า เลยได้ดุลการค้า จนสามารถนำมาใช้จ่าย เป็นเงินเดือนของข้าราชการทั้งหมดได้ โดยที่ไม่ต้องเก็บภาษีจากประชาชน 

บางวันมีเรือสำเภา ขนสินค้าออกจากท่าธนบุรี ไปยังเมืองจีนถึง 12 ลำพร้อม ๆ กัน เนื่องจากเรือสินค้าในสมัยนั้น ยังไม่ใช้เครื่องยนต์ และขนาดไม่ใหญ่นัก ต้องแล่นลัดเลาะชายฝั่ง เพื่อความปลอดภัย เรือจากยุโรปเลาะมาทาง นครศรีธรรมราช สุดที่กรุงธนบุรี ในขณะที่เรือจากจีน ก็เลาะมาทางเวียดนาม กัมพูชา จังหวัดตราด สุดที่กรุงธนบุรีเช่นกัน 

เราจึงเป็นศูนย์กลางของการค้าโลก <ในปัจจุบัน เรือใช้เครื่องยนต์ จึงพักที่สิงคโปร์ แล้ววิ่งฝ่ามหาสมุทร ไปจีน ญี่ปุ่นได้เลย>

นอกจากนั้น กรุงธนบุรี ยังเป็นศูนย์กลางการต่อเรือของโลกอีกด้วย

พระองค์ทรงเลือกสถานที่ สร้างกรุงแห่งใหม่ที่ <ธนบุรี> ซึ่งแปลความหมายตรงตัวได้ว่า <เมืองแห่งเงิน> หรือ <เมืองแห่งความมั่งคั่ง>

เพราะมีชัยภูมิที่เหมาะสม กับการเป็นศูนย์กลางแห่งการค้าและการเดินเรือ เมื่อเทียบแล้ว กรุงธนบุรีจึงมีความสำคัญ มากกว่าเกาะสิงคโปร์ในเวลานั้นเสียอีก

กรุงธนบุรี เริ่มเป็นปึกแผ่นมั่นคง ประชาชนมีความสุข เศรษฐกิจเจริญรุ่งเรือง เป็นอย่างมาก ในขณะที่กรุงศรีอยุธยา ต้องใช้เวลาถึงกว่าสามร้อยปี จึงจะสามารถพัฒนา ขึ้นเป็นศูนย์กลางการค้า ของเอเชียอาคเนย์ แต่พระองค์กลับทรงสร้าง กรุงธนบุรีให้เจริญมั่งคั่งเกินหน้าสมัยอยุธยาได้อย่างรวดเร็ว โดยใช้เวลาเพียง 10  ปีเท่านั้น

และแล้วพม่าก็เริ่มผ่านพ้น ช่วงเวลาแห่งการแย่งชิงอำนาจ  ผู้ชนะคือ พระอนุชาของพระเจ้ามังระ นามว่า <พระเจ้าปดุง> ซึ่งมีความหมายมั่น จะยกทัพมายึดแผ่นดินไทยอีกครั้งอย่างแรงกล้ายิ่ง  เมฆฝนแห่งสงครามครั้งใหญ่ กำลังก่อตัวขึ้น คราวนี้หนักกว่า เมื่อครั้งศึกอะแซหวุ่นกี้ เสียอีก <อะแซหวุ่นกี้ ยอดขุนศึกคู่บัลลังค์ กษัตริย์องค์ก่อน ถูกพระเจ้าปดุง ยัดข้อหาว่าเป็นกบฏ รับโทษถูกประหารชีวิต ไปตามระเบียบ>

ในรัชสมัยพระเจ้าปดุง ไทยต้องทำสงครามครั้งใหญ่กับพม่า ถึง 7 ครั้ง