บุรุษผู้สร้างแรงบันดาลใจให้ “รงค์ วงษ์สวรรค์” ตามรอยเป็นนักหนังสือพิมพ์ท่องโลกกว้าง

หนังสือเรื่องละครแห่งชีวิต จากบทประพันธ์ของ หม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์ และหนังสือ ผลงานของรงค์ วงษ์สวรรค์ ศิลปินแห่งชาติ

หนังสือ “เสียงพูดสุดท้ายของ รงค์ วงษ์สวรรค” เขียนโดย วรพจน์ พันธุ์พงศ์ และ ธวัชชัย พัฒนาภรณ์ ภาพ สองหนุ่มมุ่งมั่นไปกินนอนที่บ้านรงค์ ฯ สวนทูนอิน โป่งแยง เชียงใหม่ เพื่อไปขุดค้นหาเรื่องราวในชีวิตของท่านหลายครั้งหลายครา สมความปรารถนา จวบจนวาระสุดท้ายวันที่ 15 มีนาคม 2552 ท่านจากไปสู่สรวงสวรรค์

รงค์ วงษ์สวรรค์ ศิลปินแห่งชาติ ท่านอยากท่องไปในโลกกว้างตามรอย หม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์ “ละครแห่งชีวิต” ซึ่งท่านเป็นนักหนังสือพิมพ์อยู่ในประเทศอังกฤษ และมีความรักกับสาวอังกฤษอย่างลึกซึ้ง

ดีใจที่เห็นคนรุ่นใหม่พูดถึงนักเขียนในดวงใจสมัยผมยังเป็นวัยรุ่น (2510) ผมเคยเดินขึ้นไปหาที่ น.ส.พ. สยามรัฐ ถนนราชดำเนิน เพราะอยากรู้จักกับตัวจริง

ตอนนั้นสยามรัฐ ม.ร.ว.คึกฤทธื์ ปราโมช (บุคคลสำคัญของโลก-ยูเนสโก) เป็นผู้ก่อตั้ง สยามรัฐ เป็นหนังสือปัญญาชน ไม่ขายข่าวอาชญากรรม ไม่มีหน้าบันเทิง มีแต่วิจารณ์บันเทิง มีบทความเต็มไปด้วยสาระความรู้ นักเขียนมีจรรยาบรรณในวิชาชีพ

ผมเดินขึ้นไปหา รงค์ วงษ์สวรรค์ มีนามปากกาว่า “ลำพู” ตอนนั้นท่านเพิ่งกลับมาจาซานฟรานซิสโกก็มาเขียนเรื่องยาว “นิราศดิบ” ผมอ่านหนังสือของท่านทุกเรื่อง ตั้งแต่ ไฟอาย เสเพลบอยบันทึก บางลำภูสแควร์ สนิมสร้อย ผมติดตามอ่านมาตลอด และสะสมหนังสือของท่านไว้มาก

หม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์ นักประพันธ์เอกของเมืองไทย จากบทประพันธ์เรื่องละครแห่งชีวิต ที่ประทับใจอยู่ในความคิดคำนึงผมมานาน ได้รับการตีพิมพ์ซ้ำหลายครั้งจนถึงปัจจุบัน

ผมเป็นอีกคนหนึ่งที่มีความรักในงานเขียนของท่าน หนังสืออมตะ “ละครแห่งชีวิต” มีความยาว 510 หน้า ผมอ่านอย่างกระหาย อ่านเริ่มจากปฐมวัยผมก็วางไม่ลงเสียแล้ว ผมตามท่านไปทุกตัวอักษร ตามไปทุกหนทุกแห่งอย่างมีความสุขไม่ยอมนอนจนสว่างสาย ซึ่งเป็นเรื่องเดียวในชีวิตที่อ่านเรื่องยาวจนจบไม่ยอมวางอยู่ในความทรงจำของผมตลอดมา จนทุกวันนี้ ถึงแม้ในวัยชราผมยังคงเรียรภาษาอังกฤษทุกวันจนเป็นนิสัย เพื่อว่าสักวันหนึ่งผมคงจะได้ไปผจญภัยในต่างแดนเหมือนท่าน ละครแห่งชีวิตของท่านติดตราตรึงผมตลอดมา แม้ว่าจะเป็นไปไม่ได้

รงค์ วงษ์สวรรค์ เคยเล่าให้ฟังว่า หม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์ เป็น แรงบันดาลใจให้อยากเป็นนักหนังสือพิมพ์ อยากเป็นนักประพันธ์เขียนหนังสือจะได้ท่องไปในโลกกว้าง ท่านอ่านทุกเรื่องของหม่อมเจ้าฯ ผิวเหลืองผิวขาว วิมานทะลาย ครอบจักรวาล ลูกชายของรงค์ฯ ยังใช้คำว่า “ดำเกิง” ไว้เป็นอนุสรณ์

รงค์ฯ มีผลงานเขียนหลายเรื่อง ลีลาที่ไม่เหมือนใคร เขียนอย่างต่อเนื่อง เขียนประจำหลายฉบับ คนหนุ่มสาวยุค พศ.2510 เป็นต้นมา ยุค Hippy (บุบผาชน) กำลังเบ่งบานไปทั่วโลก พี่ปุ๊ฯ เป็นสไตล์ในลีลา และรำพึงรำพันงานเขียนได้กลิ่นไอสัมผัสสำนวนผู้มีรสนิยมวิไล

หนังสือ “ใต้ถุนป่าคอนกรีท” “นิราศดิบ” ออกพิมพ์ในปี 2511 ได้รับการต้อนรับจากนักอ่านในตอนนั้นมาก ท่านเป็นเจ้าของสำนวนมากมาย “นั่งจนรากออกจากก้น” “แด่รักครั้งสุดท้ายที่ไม่เคยมี” ฯลฯ

รงค์ วงษ์สวรรค์ (ศิลปินแห่งชาติ) จากไปสู่สรวงสวรรค์แล้ว แต่ผลงานเขียนของท่านยังไม่ตาย “ละครแห่งชีวิต” ประพันธ์โดยหม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์ ก้าวมาสู่ยุคดิจิทัลยังคงเป็นอมตะนิรันดร์

ปราชญ์โอมาไคยามเคยกล่าวไว้ว่า
“ดูหนังดูละคร แล้วย้อนดูตัว ยิ้มเยาะเล่นหัว เต้นยั่วเหมือนฝัน”
(กรมพระนราธิปฯ) ท่านนำเสนอไว้ในหน้าแรก “ละครแห่งชีวิต”

วันนี้คิดถึงพี่ปุ๊ ศิลปิน แห่งชาติ เหลือเกินครับ เรื่องกองขยะ ท่าดินแดง ห้วยขวาง ที่พี่ปุ๊เขียนไว้ ผมยังไม่ได้อ่าน หาอ่านไม่ได้ครับ

ยงยุทธ พงศ์เสาวภาคย์
อดีตเลขาธิการสมาคมสมาพันธ์สื่อศิลปวัฒนธรรมไทย
15 มีนาคม 62